Í nýlegri grein í Austurfrétt er bent á að leikskólamál séu jafnréttismál. Það er rétt. Aðgengi að góðri leikskólaþjónustu skiptir fjölskyldur miklu máli og hefur bein áhrif á möguleika foreldra til þátttöku á vinnumarkaði. En þegar rætt er um jafnrétti í leikskólamálum þarf umræðan líka að snúast um raunverulegar lausnir.
Breytingar á gjaldskrárumhverfi leikskólanna í Fjarðabyggð voru ekki tilkomnar af hugmyndafræðilegum ástæðum. Þær voru niðurstaða vinnu starfshóps þar sem meðal annars sátu leikskólastjórar sveitarfélagsins. Þar kom skýrt fram að álag á starfsfólk hafði aukist, mönnunarvandi var að gera vart við sig og lokanadögum hafði farið fjölgandi. Slíkt er ekki sjálfbært fyrir starfsfólk, börn eða foreldra.
Ef ekkert hefði verið gert var ljóst hvert stefnan lá: fleiri lokanadagar, seinkun á inntöku barna eða sífellt óstöðugri þjónusta. Bæjarstjórn stóð því frammi fyrir vali um að bregðast við áður en vandinn festi rætur.
Sú leið sem farin var fólst í breytingum á gjaldskrárumhverfinu. Markmiðið var að skapa betra jafnvægi í rekstrinum og tryggja stöðugra starf leikskólanna. Aðferðafræðin er ekki talin heilög. Þvert á móti var ákveðið að fylgjast með áhrifum breytinganna og meta árangurinn áður en tekin verða frekari skref.
Það er nefnilega eitt sem reynslan hefur sýnt: að það sem virkar vel í umræðu þarf ekki endilega að virka í rekstri.
Það sést best á stöðu leikskólamála í Reykjavík. Þar hefur Samfylkingin og annað félagshyggjufólk, sem heitir eða hét Fjarðalistinn hér, stýrt borginni meira og minna samfellt frá árinu 1994. Þrátt fyrir miklar yfirlýsingar um jafnrétti og metnaðarfulla stefnumótun hefur leikskólakerfið þar glímt við langvarandi vanda. Börn komast víða ekki í leikskóla fyrr en á aldrinum tveggja til þriggja ára, lokanir eru tíðar og biðlistar langir.
Það eru ekki lausnir sem fjölskyldur sækjast eftir.
Markmið breytinganna í Fjarðabyggð var einmitt að koma í veg fyrir að sambærileg þróun næði hér fótfestu. Að bregðast við áður en vandinn verður kerfislægur.
Í umræðunni hefur einnig verið vísað til niðurstaðna könnunar AFLs. Það er vissulega gagnlegt að hlusta á sjónarmið félagsmanna AFLs, en jafnframt hefði verið eðlilegt að leita einnig til þeirra sem starfa innan leikskólanna í Fjarðabyggð og kanna reynslu þeirra af breytingunum. Starfsfólk leikskólanna eru einnig foreldrar. Foreldrar sem fá samviskubit yfir því að hafa ekki orku til að sinna eigin börnum eftir vinnudaginn vegna viðvarnandi manneklu og álags.
Leikskólamál eru fjölskyldumál. Þau snúast um að tryggja börnum gott uppeldi, foreldrum raunhæfan stuðning og starfsfólki aðstæður til að sinna starfi sínu af fagmennsku.
Slagorð um jafnrétti eru ekki nóg ein og sér. Það sem skiptir máli eru lausnir sem virka í reynd.
Þess vegna er mikilvægt að ræða leikskólamál af yfirvegun og með hagsmuni barna, fjölskyldna og starfsfól